آلمان نيز تلاش ميكرد . در نتيجهء تأثير اين تمايلات و شخصيت قوىتر قيصر وقتى كه در 1910 به پوتسدام مسافرت كرد باب گفتگوهائى باز كرد كه منجر به عقد قرارداد پوتسدام گشت . بموجب آن روسيه متعهد ميشد كه آلمانها را براى ساختمان و ايجاد خطآهن برلين - بغداد پشتيبانى كند و آلمان نيز تعهد ميكرد كه از منافع روسيه در ايران حمايت نمايد . در آنموقع روسيه سخت به طرح‌هاى ساختن راه‌آهن كه يكى از آنها شامل راه‌آهن تهران - خانقين بود مشغول بود . اشتياق روسيه از اينجا معلوم مىشود كه آلمان ملتزم شده بود يك شاخه‌اى از خطآهن بغداد به خانقين را در مرز ايران بكشد و بدين ترتيب يك اتصالى بين اين دو خطآهن برقرار شود ( خطآهن برلين - بغداد و تهران - خانقين ) . در قرارداد موافقت ديگرى كه مايهء وحشت بريتانيا شده بود ترتيب داده بودند ، به اين نحو كه اگر روسيه در مدت دو سال نتوانست ساختمان راه‌آهن تهران - خانقين را جهت تكميل خط تا بغداد شروع كند آلمان اجازه دارد براى تقاضاى امتياز اقدام كند وقتى كه قرارداد فوق در سال 1911 منتشر شد بريتانيا و فرانسه شديدا اعتراض نموده و توجه روسيه را به تهديد نقض شدن « اتحاد سه‌گانه » جلب كردند كه در نتيجهء آن قرارداد كاغذ پاره‌اى ميشد . محققا اين عمل براى فراست سياسى تزار اعتبارى فراهم نكرده و بهرصورت موقتا اتحاد را سست نمود . اطلاعات جديد راجع به فعاليت هاى جنگى آلمان‌ها در ايران در مدت ده سالى كه از جنگ گذشته اطلاعات جديدى راجع به فعاليت آلمانها و سياست ايشان در ايران بدست آمده است كه متمم توضيحاتى است كه من در جاى ديگر اين كتاب نوشته‌ام . « 1 »

--> ( 1 ) - رجوع به مجلد دوم يعنى كتاب حاضر صفحهء 622 و غيره و همچنين به كتب زير : « با فيلد مارشال فون در گولتز پاشا در ايران و بين النهرين » از نايب سرهنگ « هانس فون كيسلينك » چاپ 1923 ديتريخ و ليپزيك . « سياست شرقى آلمان در ايران » اين اثر گرانبها در شمارهء ماه ژوئن سال 1923 مجلهء « تجديدنظر در دنياى مسلمان » ( Vol . liv . ) منتشر شد . همچنين unter der Clutsonne Irans از « اوسكارفون » نيدرماير « چاپ مونيخ سال 1928 ( مؤلف ) .